Çevre kirliliği günümüzde yalnızca görsel ya da fiziksel etkilerle sınırlı kalmayıp, insan sağlığını ve yaşam kalitesini doğrudan etkileyen, görünmeyen ancak hissedilen bir unsur olan koku kirliliği ile daha da karmaşık bir boyut kazanmıştır. Bu sebeple, çevreye etkisi bulunan faaliyetlerde, mesela endüstriyel tesislerde, koku ölçümleri, hem çevresel sürdürülebilirlik hem de yasal uyumluluk açısından önemini artırmıştır.
Şu an Türkiye'de yürürlükte olan mevcut Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği, işletmelerin çevreye etkilerini azaltmayı hedefleyen çeşitli kriterler içerirken, bu cihette kokuya neden olan emisyonların izlenmesi ve kontrol altına alınması da önemli hale gelmekte. Özellikle atık su arıtma tesisleri, katı atık bertaraf alanları, hayvancılık işletmeleri, kimyasal üretim tesisleri ve gıda sanayi gibi sektörlerde faaliyet gösteren kuruluşların, çevre izin belgelerini alabilmeleri için koku ölçüm analizlerini içeren teknik raporları yetkili çevre laboratuvarlarından temin etmeleri gerekmektedir.
Koku ölçümünün, çevre izin sürecinde bu denli kritik bir rol oynamasının temel nedeni, çevresel etki değerlendirmesi yapılırken yalnızca partikül madde, gaz veya sıvı emisyonlarının değil, aynı zamanda insan algısına dayalı çevresel rahatsızlıkların da dikkate alınması zorunluluğudur; zira yoğun kokuya maruz kalmak, çevrede yaşayan insanlar açısından yaşam kalitesinin düşmesine, sağlık problemlerine ve hatta sosyal şikayetlerin artmasına neden olabilir ki bu durum, ilgili tesise yönelik yaptırımları ve idari işlemleri beraberinde getirebilir.
Koku ölçümü ve analizi, genellikle dinamik olfaktometri yöntemiyle gerçekleştirilmekte olup, bu yöntem sayesinde koku numunesi alınan ortamın koku konsantrasyonu, belirli standartlara göre ölçülebilmekte ve bu değerler TS EN 13725 standardı doğrultusunda raporlanabilmektedir. Dolayısıyla, bu analizlerin yalnızca teknik değil, aynı zamanda hukuki bir belge niteliği taşıdığını söyleyebiliriz.
Çevre izin ve lisans süreci içerisinde koku ölçüm sonuçları, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yapılan denetimlerde, tesisin koku emisyonlarının yönetmelikte belirtilen sınır değerler aşıp aşmadığının belirlenmesinde kritik bir dayanak teşkil eder. Eksiksiz ve bilimsel temellere dayalı olarak hazırlanmış koku analiz raporları, işletmenin çevresel performansının göstergesi olarak kabul edilir ve lisans sürecinin olumlu sonuçlanması için temel bir unsurdur.
Ayrıca, koku ölçüm raporları, yalnızca izin süreçlerinde değil, çevresel şikayetlerin değerlendirilmesi, kokuya neden olan proseslerin iyileştirilmesi, koku kontrol sistemlerinin etkinliğinin ölçülmesi gibi pek çok alanda da kullanılmaktadır. İşletmeler, hem çevreye duyarlı bir yaklaşım sergileyerek kurumsal itibarlarını artırmakta hem de yasal yükümlülüklerini yerine getirerek olası cezai yaptırımlardan korunmaktadır.
Çevre izin ve lisans süreçlerinin sadece bir prosedürden ibaret olmadığını, aslında bu sürecin her bir aşamasının, doğrudan çevre sağlığına ve toplumsal yaşam kalitesine hizmet eden uygulamalar bütünü olduğunu söyleyebiliriz. Koku ölçümü, Meram Çevre Laboratuvarının sunduğu en stratejik hizmetlerden biri olarak ön plana çıkmakta ve çevre dostu sanayi anlayışının temellerinden birini oluşturmaktadır..